بایگانی نوشته‌ها

صنعت فولاد جهان، مسئول انتشار حدود ۷ تا ۹ درصد از دی‌اکسید کربن (CO2) در اتمسفر است. با تصویب معاهدات بین‌المللی و اعمال مالیات‌های کربن (مانند مکانیزم CBAM در اروپا)، روش سنتی «کوره بلند/کنورتور» (BF-BOF) که بر پایه کک متالورژیک استوار است، به پایان عمر تکنولوژیک خود نزدیک می‌شود.در حال حاضر، نقشه‌ی راه کربن‌زدایی (Decarbonization Roadmap) بر دو ستون اصلی استوار شده است: بازیافت قراضه از طریق کوره قوس الکتریکی (EAF) و تولید آهن اسفنجی با استفاده از هیدروژن سبز (Hydrogen-based DRI). درک تفاوت‌های فنی و متالورژیک این دو مسیر، برای ترسیم آینده صنعت ضروری است.

صنعت فولاد ایران در سال ۱۴۰۴ با پدیده‌ای نادره و قابل تأمل روبرو شده است: «رشد تولید در حلقه‌های ابتدایی و میانی، هم‌زمان با کاهش تولید در محصولات نهایی.»بررسی داده‌های آماری ۸ ماهه نخست سال جاری نشان می‌دهد که علی‌رغم رشد ۸ درصدی تولید آهن اسفنجی و کنسانتره، تولید محصولات نهایی نظیر تیرآهن و ورق‌های فولادی با افت محسوس مواجه شده است. این مقاله ضمن کالبدشکافی دلایل اقتصادی این ناترازی (از جمله چالش‌های نقدینگی و تحریم)، به بررسی علمی راهکارهای جایگزین واردات، به‌ویژه بهره‌گیری از فناوری‌های نسل ششم فرآوری برای ذخایر هماتیت و تیتانومگنتیت می‌پردازد.

در مقالات قبلی وبلاگ، ما عمیقاً وارد مباحث فنی «فولاد سبز»، تکنولوژی‌های هیدروژنی، کوره‌های قوس الکتریکی و چالش‌های «فولاد ۴.۰» شدیم. اما بیایید یک لحظه از سطح کارخانه فاصله بگیریم و به تصویر بزرگ‌تر نگاه کنیم.یک سوال بنیادین در اقتصاد وجود دارد که قرن‌ها ذهن بشر را درگیر کرده است: «آیا رشد اقتصادی در یک سیاره با منابع محدود، روزی متوقف خواهد شد؟»

زمانی نه چندان دور، در همین وبلاگ درباره‌ی گذر «از حجره تا کلیک» صحبت کردیم؛ اینکه چگونه تجارت سنتی فولاد جای خود را به پلتفرم‌های دیجیتال می‌دهد. سپس از «مهندسی آلمانی» و اهمیت دقت و کیفیت در تولید گفتیم. اما امروز، می‌خواهیم پرده از فصل جدیدی برداریم که تمام آن مفاهیم را در مقیاسی جهانی و تکنولوژیک به هم پیوند می‌زند: «فولاد ۴.۰» (Steel 4.0).

بیست‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی ایران متافو، امسال بیش از هر زمان دیگری، نه فقط یک ویترین تجاری، بلکه تالار گفتگوی استراتژیک و البته صریح برای آینده صنعت فولاد و معدن ایران بود. حضور گسترده شرکت‌های داخلی و خارجی، نشان از پویایی این صنعت داشت، اما ورای هیاهوی غرفه‌ها، پیام مهمی از سوی مدیران ارشد، سیاست‌گذاران و متخصصان مخابره شد: «صنعت فولاد ایران به بلوغ رسیده، ظرفیت‌های سنتی اشباع شده و زیر فشار ناترازی‌های متعدد، زمان تغییر ریل فرا رسیده است.»این گزارش تحلیلی، با استناد به مجموعه‌ای از گفتگوهای اختصاصی و رویدادهای کلیدی در حاشیه این نمایشگاه، به بررسی مهم‌ترین محورهای تحول و چالش‌های حیاتی زنجیره آهن و فولاد کشور می‌پردازد.