تحلیلی بر کاهش هدف ۱۰۰ درصدی خودروهای پاک و شرط جدید «فولاد سبز»
مقدمه: پایان رویای «همه یا هیچ»
اتحادیه اروپا که زمانی پرچمدار سیاستهای سختگیرانه اقلیمی بود، سرانجام در برابر واقعیتهای بازار و فشار صنعت زانو زد. کمیسیون اروپا در اقدامی که بزرگترین عقبنشینی از سیاستهای سبز در سالهای اخیر محسوب میشود، طرح ممنوعیت فروش خودروهای احتراق داخلی در سال ۲۰۳۵ را لغو و هدف کاهش آلایندگی را از ۱۰۰٪ به ۹۰٪ تغییر داد.
اما این تصمیم صرفاً یک اصلاحیه قانونی نیست؛ بلکه نشانهای از یک «ریست جهانی» (Global Reset) در صنعت خودرو است که از استراسبورگ تا دیترویت را لرزانده است.
۱. سونامی جهانی: وقتی فورد هم ترمز میکشد
برای درک بزرگی این تصمیم، نباید فقط به اروپا نگاه کرد. درست یک روز پیش از اعلام این خبر، شرکت فورد (Ford) در ایالات متحده اعلام کرد که به دلیل سیاستهای دولت ترامپ و کاهش تقاضا، مجبور به ثبت یک زیان سنگین ۱۹.۵ میلیارد دلاری و حذف چندین مدل برقی شده است.
تحلیلگران موسسه جفریز (Jefferies) معتقدند صنعت خودرو در حال عبور از یک مسیر خطی به سمت برقیسازی، به یک نقطه عطف و بازنگری کلی رسیده است. پیام بازار روشن است: مشتریان هنوز آماده حذف کامل موتورهای بنزینی نیستند و خودروسازان توان رقابت با قیمتهای تسلا و چین را ندارند.
۲. مکانیزم ۹۰ درصد: روزنهای برای موتورهای احتراقی
طبق طرح جدید، خودروسازان اجازه دارند پس از سال ۲۰۳۵ همچنان خودروهایی با موتور احتراق داخلی بفروشند، به شرطی که ۹۰٪ کاهش آلایندگی نسبت به سال ۲۰۲۱ محقق شود.
اما ۱۰ درصد باقیمانده چه میشود؟ اینجاست که پای صنعت فولاد و سوختهای نوین وسط میآید. خودروسازان موظفاند این آلایندگی را از طریق دو روش جبران کنند:
• استفاده از فولاد کمکربن (Green Steel) که الزاماً باید ساخت اتحادیه اروپا باشد.
• استفاده از سوختهای مصنوعی (e-fuels) و سوختهای زیستی غیرخوراکی.
این بند، عملاً یک سیاست حمایتگرایانه (Protectionism) برای صنعت فولاد اروپاست تا جلوی واردات فولاد ارزان و آلاینده را بگیرد.
۳. حمایت از «ساخت اروپا» در برابر اژدهای چینی
اروپا به خوبی میداند که در جنگ قیمت، بازنده است. به همین دلیل، در طرح جدید یک مشوق ویژه برای «خودروهای برقی کوچک» (Small EVs) در نظر گرفته شده است. اگر این خودروها در داخل اتحادیه اروپا تولید شوند، مشمول قوانین آسانتر و اعتبارات کربنی ویژه میشوند.
این اقدام تلاشی آشکار برای مقابله با سیل خودروهای ارزانقیمت چینی است که بازار اروپا را تهدید میکنند. با این حال، ویلیام تودتس از گروه T&E معتقد است که «چسبیدن به موتورهای احتراقی، خودروسازان اروپایی را دوباره بزرگ نخواهد کرد» و تنها زمان خریدن برای چین است.
۴. پارادوکس آلمانی: چرا همه ناراضیاند؟
در حالی که فولکسواگن (Volkswagen) این طرح را «عملگرایانه» و همسو با شرایط بازار خوانده، اما لابی قدرتمند خودروسازان آلمان (VDA) همچنان ناراضی است!
هیلدگارد مولر، رئیس VDA، این بسته پیشنهادی را «مهلک» (Fatal) خوانده است. اعتراض آنها به الزامات جدید در خصوص «فولاد سبز» و سوختهای تجدیدپذیر است که به گفته آنها، بار هزینهای جدیدی را در زمانی که رقابت بینالمللی در اوج است، به دوش صنعت میگذارد.
نتیجهگیری: استراتژی یا سردرگمی؟
تصمیم جدید اروپا، تلاشی برای ایجاد تعادل میان «اهداف اقلیمی» و «بقای صنعتی» است. از یک سو به هیبریدیها و موتورهای درونسوز فرصت تنفس داده شده، و از سوی دیگر با الزام به استفاده از فولاد سبز اروپایی، سعی در حفظ زنجیره تامین داخلی دارد.
اما سوال اصلی باقی است: آیا این «انعطافپذیری»، صنعت خودروی اروپا را نجات میدهد، یا با ارسال سیگنالهای متناقض و کاهش سرمایهگذاری در زیرساخت شارژ، تنها باعث میشود اروپا در مسابقه تکنولوژی از چین و آمریکا عقبتر بماند؟
دیدگاه خود را بنویسید